Currently viewing the tag: "Novela negra"

Gústennos ou non, sigámolos ou non, todos sabemos que os grandes eventos deportivos como os que tivemos este verán son tamén unha cortina de fume que axuda a desviar a atención sobre moitos temas, tamén os importantes. A ameaza terrorista é utilizada por algúns para estender opacidade sobre intereses. Esta xogada ten unha importancia principal na trama de El observatorio, do proximamente premiado Michael Connelly.

A ameaza terrorista, co fondo dos atentados en Nova York do 11 de setembro de 2001, é o que pon en alerta aos servizos secretos e policiais. O suceso: o roubo dunha cantidade significativa de material radioactivo utilizado para diagnose a un médico a quen asasinaron. Harry Bosch non é un axente do FBI (que investiga este roubo), pero si o responsable de investigar a morte. A tensa e pouco amigable relación entre entes policiais constitúe un dos alicientes da historia. Bosch demostra ser un policía experto que non quere que a implicación dos federais interfira no que considera o seu caso. Bosch insiste en todo momento: non é o que parece. Admirábel actitude combatente de Bosch, que parece sentirse xa maior para estas festas:

‘Todos estamos bordeando o desaugadoiro -pensou-, algúns están máis preto do buraco negro que outros; algúns o verán vir, e outros non terán ningunha pista cando a resaca agárreos e arrástreos a escuridade para sempre. O importante é loitar. Non deixar de dar patadas. Resistirse sempre á resaca”. (páx. 223)

Posiblemente sexa un erro ler o El observatorio sen ter lido Echo Park, da que atopamos varias referencias. Mais coñecer a Connelly a través da primeira foi moi interesante. ‘El observatorio’ non é unha novela discursiva como o poida ser A praia dous afogados. Connelly fai apenas mención da súa experiencia na Guerra do Vietnam e algún comentario sobre a súa filla.. O seu contido céntrase case exclusivamente no caso que se investiga. Penso que por esta diferenza e polo que me gustou.

CONNELLY, Michael. El Observatorio. Traducción de Javier Guerrero. Barcelona: Diario Público, cop. 2011. 224 p.; 18 cm. DL B24412-2011.

A cuberta da edición en galego semella ser a única que nos ofrece este ceo bretemoso debuxado por Miguelanxo Prado

Das primeiras lecturas deste ano hai dous libros que han resultados ser foron a cara e cruz da mesma moeda. Por unha banda Solar, Ian McEwan, converteuse nunha lectura incómoda dun xeito un tanto estraño. Non conectei co seu humor e situacións supostamente de risa non me fixeron nada de graza. Tal é deste xeito, que decidín abandonar a súa lectura. Esta é a cruz.

Doutra banda (polo outro lado: a cara), a lectura de todo é silencio, de Manuel Rivas gustoume moito. Sorprendeume a súa linguaxe (o meu primeiro Rivas, ten delito…), un galego que eu nunca serei capaz de escribir. Gustoume o seu vocabulario e a claridade da súa escrita.

O contexto da historia xa foi tratado por outros autores. Que chegue a recordar agora mesmo…. Narcos, de Reigosa; Sangue sobre a neve, de Forcadela, por exemplo. Rivas achéganos a unha localidade imaxinaria das Rias Baixas e ao mundo do contrabando dos aldeáns. Se cadra póidase dicir que a historia tratada por Rivas ten un aire máis persoal e menos de “novela policial” (sen que isto sexa un demérito para outros títulos). Pregúntome que ten de diferente Todo é silencio e só podo dicirme que me gustou case porque si. Ata o triángulo de relacións entre os personaxes parece ser un recurso xa utilizado…

Non hai dúbida: cada libro ten o seu intre de “lectura óptima”. Ou serán os lectores quen o temos?

RIVAS, Manuel. Todo é silencio. Vigo: Xerais, 2010. 274 p.; 22 cm. (Narrativa: 295). ISBN 9788499141695.

Las alas del dinosaurio, novela policíaca e primeiro título de éxito da autora danesa Sissel-Jo Gazan, ten unhas poucas características que fan dela un espécime raro dentro do xénero. Para lectores coma min, que o tema dos dinosauros apareza dalgún xeito é un aliciente máis que chama á súa lectura.

Anna Bela Nor é unha estudante de bioloxía que ten que defender a súa tese. Deste xeito vehículase un dos temas da novela, que aínda que secundario, chamoume moito a atención. Anna Bela Nor atópase entre o fogo cruzado de dous grupos de investigadores, de “colexios invisíbeis”: os defensores das aves como dinosauros contemporáneos e os contrarios a esta hipótese, que defenden a independencia da clase.

“Esquece o libro– dixo bruscamente– e le polo menos quince artigos de autoras que sosteñan que as aves son dinosauros contemporáneos e outros quince de autoras que opinan o contrario. Entón veralo todo claro.”(p.42)

Anna Bela está de parte “dos bos”, dos primeiros, que están apoiados polos novos descubrimentos paleontolóxicos. [Teremos outra oportunidade de engadir ao Common Knowlegde de LT o descubrimento de fósiles como Sinosauropteryx, Confuciusornis ou Beipiaosaurus,?]. O achado de dinosauros con plumas elimina elementos diferentes entre estes e as aves, e por isto pasan a ser o mesmo grupo. Gazan tamén nos “coa” na trama algunha reflexión interesante sobre o mundo editorial académico:

“Tyberg explicoulle que o consello de redacción deste tipo de revistas adoitaba estar integrado por cinco redactoras con formación académica, o que –dito con outras palabras– equivalía a afirmar que a decisión de que asuntos científicos debían chegar á opinión pública estaba en mans de só quince persoas, cinco por cada unha da tres principais publicacións.” (p.44)

Mais Anna bela non pode optar ao seu título de doutora porque o seu titor morreu en circunstancias estrañas, un contaxio con larvas de parásitos (Taenia sp) que soamente pode interpretarse como intencionado. O inspector máis novo de Dinamarca, Soren Marhauge, investiga o caso.

A novela descobre liortas e contendas da vida dos académicos dun xeito xenial, constituíndo un dos aspectos máis chulos do libro como se desenvolve esta rivalidade entre investigadores. Las alas del dinosaurio é tamén unha novela moi urbana, onde as rúas de Copenhague teñen unha presenza destacada, así como o seu museo de zooloxía e a súa universidade. Un último aspecto destacábel é o desenvolvemento dos personaxes, que teñen vidas tan “movidas” como belixerante é o ambiente no museo. Un tema recorrente na narración son os fillos, dende varios puntos de vista. Fillos ilexítimos, custodiados, maltratados, perdidos, desexados, non-desexados, posiblemente-adoptados, rexeitados….. Ao principio pareceume un pouco excesivo que todos os personaxes tivesen algún episodio da súa vida que vinculase unha situación desgraciada con este tema. Mais Teresa, unha avantaxada lectora en novela negra escandinava, explicábame que o tema familiar é común a moitos autores e autoras. Será entón unha característica destes?

Gústenvos ou non os dinosauros, sexades ou non lectores do xénero (policíaco), non deixades de visitar Copenhague da man de Sissel-Jo Gazan. Paga a pena.

GAZAN, Sissel-Jo. Las alas del dinosaurio. (Dinosaurens fjer. 2008). Tradución de Blanca Ortiz Ostalé. Madrid: Alfaguara, [2011]. 494 p.; 24 cm. ISBN 9788420407241.

Esta novela comeza describindo como o protagonista, Carlos Conde, atópase nun momento de falta de inspiración escritora. O autor, nunha especie de exercicio meta-literario, dános unha pequena lección de como se debe encamiñar un escrito para que guste, para que enganche ao lector. O protagonista, no seu intento de parir o inicio da historia é interrompido por un home que lle pide atoparse con el en Vigo. Este home, Mario Cendán, pídelle que escriba sobre os narcotraficantes. Cendán entende que é o xeito de combatelos, que a lei non é efectiva contra eles e que o mellor é que se saiba quen e que son realmente.

Carlos Conde acepta o encargo e busca a axuda do seu amigo detective Nivardo Castro. Xuntos acabarán no medio do lume cruzado entre os amos do fume das Rias Baixas, das cidades de Maarmariz, Vilavedra e Ogrovas (Nomes ficticios que esconden nomes de lugares moi reais: Marín? Vilagarcía? O Grove?). Os “narcos” son uns cantos. Os máis importantes quizais son: Roque Caruncho o mozo ambicioso que aspira a destacar no negocio; Pablo Mingallos, home sinxelo que non vive de xeito ostentoso e veterano no negocio; e Don Orlando, encarcerado pero sen estar desligado do negocio, ten coñecemento de todo o que sucede.

A rivalidade contida desbórdase cando a filla de Pablo Mingallos namórase dun médico, dun alleo ao negocio, no canto de facelo dun dos Castiñeiro. Mingallos, que desconfía da reacción dos Castiñeiro e tamén ve como a idade suxírelle a retirada, móstrase favorable á elección da súa filla. Pero a mecha acéndese co asasinato de Rodrigo, o médico. Mingallos responde e empeza un tenso e paulatino enfrontamento entre os narcos mentres se planea a chegada dun alixo importante.

Da chegada da carga tamén teñen coñecemento Carlos Conde e Nivardo Castro. Estes compartirán a información co xuíz Rafael García Salas. Conde non quere deixar escapar a oportunidade de poder escribir unha boa reportaxe. O xuíz, ambicioso nos seus obxectivos, non quere actuar se non ten a certeza de poder pillar aos peixes máis gordos, de forma que o premio do prestixio pola acción sexa o maior posible. Conde xa teme que o xuíz acabe por non mover peza, ou ben facelo demasiado tarde.

A clase subliminal sobre escritura non se repite, pero si que hai ao longo da novela unha moi ben levada discusión sobre as implicacións sociais da profesión (xornalística, neste caso). Respectar o anonimato das fontes, non revelar segundo que información, conseguir que unha información sexa críbel e útil,….. É na relación co xuíz onde Conde dános a mellor lección que ofrece a historia, un auténtico xesto de xenerosidade: dar sen esperar nada a cambio, ser consecuente con aquilo que é mellor e non antepoñer intereses persoais diante doutros máis importantes. Carlos Conde, comprometido co caso que lle tocou investigar, fará o posible para que o xuíz non se quede como un paspán mirándoas pasar. Conseguirao? E se conségueo, atraparán a todos os narcotraficantes?

Reigosa, Carlos G. Narcos. Vigo: Xerais, 2001. 351 p. 22 cm (Narrativa Edicións Xerais de Galicia: 165) ISBN: 978-84-8302-629-8.

Limos esta novela no Club de lectura Virtual Compostela o pasado mes de Xaneiro