Arxiu d'etiquetes: Medicina-novela

Código xenético, de Amàlia Lafuente

Codi genètic, de Amàlia Lafuente, é o primeiro libro que lin este ano. Foi un agasallo destes que se fan por ningún motivo en especial ou sen ter relación con ningunha data sinalada ou celebración: unha auténtica sorpresa. Se xa mola recibir libros como agasallo en aniversarios e Nadal, aínda mola un pouco máis recibilos inesperados.

Codi genètic é a primeira novela de Amàlia Lafuente. A autora narra e dramatiza a vida dunha serie de investigadores, e máis concretamente a vida da protagonista, Marina Fontcuberta. Esta ten que loitar para se facer un recuncho nunha contorna laboral e profesional moi competitiva, coa presión engadida de ser filla dun investigador de renome. Marina atopa no intre de realizar un experimento (de forma un chisco “accidental”, posto que emprega por erro material que non estaba reservado para ela) que un composto podería abrir unha vía moi importante para reparar os danos sufridos nas neuronas provocado pola enfermidade do Alzheimer. Non hai que dicir que este achado resultaría un fito moi importante con consecuencias moi positivas tanto para os enfermos como para a carreira de Marina.

Cando Marina fai este achado xa se atopa traballando ás agachadas e en condicións moi precarias, situación esta froito de non aceptar a submisión ao seu xefe por motivos que non explicarei co desexo de non esmagarlle a lectura a ninguén. Ademais do relato persoal da Marina na procura do seu obxectivo, hai unha atmosfera de intriga na competencia xerada polo achado do fármaco contra o Alzheimer entre dous grupos de investigadores.

Hai unha cousa que non me gustou moito da novela.  Son, quede claro,  detalliños formais que non salpican aquilo que atopo  que está moi ben feito. Recursos do tipo “relaxar o seu sistema nervioso”, non soltar unha molécula para mostrar que un non deixa ir palabra, ou “neuronas de home experto que anuncian imprudencias”….. Para o meu gusto, este tipo de metáforas desentoan na narración. Quizais a autora espera que os seus lectores sexan maioritariamente lectores vinculados á investigación e aos laboratorios. Quizais estes teñen unha percepción máis favorable sobre esta linguaxe que non eu. Espera a autora que os colegas de profesión sexan o groso dos seus lectores? A autora usa a palabra Ecu en vez de euro. Isto pareceume una licencia lícita até que atopei un “europeo” escrito tal cal, que me fai sospeitar dunha revisión insuficiente (xa que en catalán tería que ser “europeu”).

Gustoume moito como a autora enlaza fantasticamente ben a situación persoal coa condición profesional. Os personaxes non teñen unha vida desligada da vida profesional. Os sentimentos van coa persoa e nas relacións cos compañeiros. Estas relacións á vez, son máis complexas no ambiente de competencia que arrodea aos investigadores. Isto, moi ben ligado, fai de Marina unha das mellores personaxes femininas que lembro. E isto provócame moita satisfacción porque penso que esta clase de personaxes son minoría, do mesmo xeito que tamén o son as autoras.

O mundo da investigación é outra cousa moi ben descrita na novela. Mentiras piadosas para algúns son actitudes nada nobres para outros, fichaxes de investigadores estrela para que poñan a cara pero non fagan o traballo, competencia entre equipos, a descuberta de actitudes reprobables en persoas de confianza. E a actitude cara a unha actividade, a confianza na ciencia que ten por exemplo Marina, e o escepticismo doutros dos seus compañeiros… conseguirán facer cambiar de opinión a Marina?

Codi genètic foi un agasallo e unha lectura moi chula que recomendo moito aos lectores (e lectoras) do club de lectura e tamén deste bloc.

Lafuente, Amàlia Codi genètic. Barcelona : Proa, 2009. 350 p., 23 cm. (Beta: 200). ISBN: 978-84-8437-903-4

Apuntamentos de lectura sobre “El médico”, de Noah Gordon

Boteille unha ollada ao blogue Por la boca muere el pez, que coñecín por medio da lectora corrente, e atopei varios temas interesantes. Do primeiro blogue collo a idea de “apuntes de lectura” que fago hoxe sobre o libro El médico, de Noah Gordon. A finalidade non é copiar simplemente este idea de Javier Armentia, a miña intención é salvagardar aquelas pasaxes que me pareceron máis interesantes, porque decidín “expurgar” o meu exemplar.

Non o fago con gusto, pero véxome na necesidade de facer espazo na miña biblioteca ás novidades recibidas no Nadal. Tamén ocorre que é un libro fácil de atopar nas bibliotecas da cidade. O exemplar que libero é unha edición de peto, cómoda e moi barata. Poderíao definir como o libro máis barato que teño, considerando o prezo cara ao número de páxinas. É unha boa cousa non ter que investir moitos cartos se xa te está ben unha edición sinxela. Até hai pouco era doado atopar só best-sellers en edición de peto, pero agora a oferta deste tipo de libro é moito maior. É de agradecer.

Non puiden evitar ler esta novela cun pouco de prexuízo cara á etiqueta de “best-seller”. Unhas poucas cousas do libro non me gustaron moito. A viaxe cara a Isfahan pareceume moi longa e unha lectura pesada. Nun principio, parecíame pouco críbel a situación que Rob puidese atopar en cada cidade por onde pasaba xente da súa mesma relixión. Teño que retractarme porque fun informado de que isto dábase desta forma e que está documentado. O que eu vía como un Philleas Fogg desta relixión é realmente un feito histórico. Malia todo, non me serviu para botar a sensación de estar vendo, como pasa nalgunhas películas, a marca dun automóbil ou dun reloxo moi preto e durante máis tempo da conta. Non me esperta simpatía o cariz de mercador que denotan algúns pasaxes da novela (”Tes valor; en caso contrario non te aventuraches tan lonxe para comerciar e mellorar a túa posición no mundo.” Páx. 399). Non me convenceu a historia do fillo ilexítimo co rei persa. Paréceme un recurso un pouco estrafalario, que fai a historia un pouco barroca.

Pero si gustáronme, e moito, aínda que chegar sexa lento porque aparece tarde na narración, as discusións sobre as limitacións das crenzas relixiosas na práctica médica e como se sitúan os personaxes que profesan credos diferentes (Rob e Hakim, por exemplo). Na chegada de Rob a Londres tamén hai diálogos moi interesantes con outros médicos que non teñen tantos coñecementos coma el.

Os meus apuntamentos de lectura corresponden principalmente a estas derradeiras páxinas deste libro que decidín despedir da miña biblioteca. Fágoo con auténtico sentimento de culpabilidade. De feito…. xa mo estou a repensar.

medico

Cuberta do título

Gordon, Noah (2004) El médico (The physician. 1986) ´

Trad: Iris Menéndez. Barcelona: Ediciones B. 11 x 17.5 cm, 993 p.

(Byblos: 77; narrativa histórica: 2) ISBN-10: 84-666-1638-1.

“[…] Sentou nun enreixado baixo para contemplar aquela cidade tan estraña, onde todo era prohibido polo Corán e todo era obxecto de infracción. Permitíase a un home ter catro esposas, pero case todos parecían dispostos a arriscar a cabeza para ir á cama con outras mulleres, mentres que o Xa Alá fornicaba abertamente con quen lle viña en gana. Beber viño estaba proscrito polo Profeta e era pecado, pero había fame nacional de viño, unha gran porcentaxe da xente bebía en exceso e o Xa posuía unha ancha bodega de finísimos caldos. “Páx. 554.

“Non é Alá (grande e poderoso sexa!) O deseñador máis intelixente que haxa, Dhimmis? Non construíu El aos seus segundo unha estrutura extraordinaria? “Páx. 596.

“-É como ser elixido. Como si Deus dixese <> Non é unha cousa que eu desexase, senón algo que me buscou. […]

- Non consideras unha blasfemia pretender que che corresponde corrixir os erros de Deus?

-Non, non. -dixo el suavemente-. Un bo médico só é o seu instrumento. “Páx. 646-647.

“-Se es axudante de Deus e corrixes os seus erros, por que non podes salvar?

- Porque non sei bastante. “Páx. 648.

“A cirurxía propiamente dita é satisfactoria pero vémonos obrigados a operar unicamente o exterior do saco de pel. O interior do corpo é un misterio ditaminado en libros de hai máis de mil anos. Non sabemos case nada do interior do corpo humano.

-Así ten que ser-[…] Cristiáns, xudeus e musulmáns coinciden en que é pecado profanar a forma humana.

- Eu non falo de profanación senón de cirurxía, de disección. Os antigos non limitaban os seus coñecementos científicos con admonicións sobre o pecado, e o pouco que sabemos remóntase aos gregos primitivos, que tiñan liberado para abrir o corpo e estudar. […] A súa brillantez alumeou toda a medicina, pero despois o mundo caeu na escuridade “Páx. 705.

“-Non ten ningún sentido. Trátase dun mandamento ditado pola ignorancia.

- Non che permito dicir que a palabra de Deus é ignorancia!

-Non estou falando da palabra de Deus, senón da interpretación que fai o home da palabra de Deus. Isto é o que mantivo no mundo a ignorancia e a escuridade ao longo de mil anos. “Páx. 750

“-Pero se puideses abocarte ao centro da Terra, faríalo?

- ¡Naturalmente!

-Con todo podes abocarte ao interior do corpo humano e non o fas. “Páx. 822

“[…] Tes que practicar a cura das enfermidades dentro das regras da relixión e da vontade xeral dos homes. Se non o fas, o seu poder destruirache -concluíu o mestre. “Páx. 823.

“[…] Non tiñan a vantaxe dun sol Divos forte que os prohibise profanar a obra da súa creación. Contaban cun grupo de fodedores, este puñado de deuses e deusas débiles e busca-razóns. -O bibliotecario chuspiu entón de dátiles na súa palma cóncava e sorriu docemente-. Podían disecar porque, á fin e ao cabo, só eran bárbaros, Hakim. “Páx. 841.

“- […] Saberedes que as interioridades do porco son idénticas ás do home. Algunha vez observastes un apéndice rosa ao cego do porco?

- […]

-Interiormente o porco parece igual ao home […] pero hai diferenzas sutís. Unha delas é este pequeno apéndice ao cego humano “Páx. 940.

“- Que foi o voso modelo?

-Un home ao que lle abriron o ventre.

-Entón só vistes un destes apéndices-terzou Hunne-. E sen dúbida a voz omnipotente que vos deu a coñecer a vosa vocación tamén vos dixo que a pequena verme rosa ás tripas é universal “Páx. 941.

“-Respondería que na súa sabedoría Deus permitiume ser guaridor porque El non creou ao home e á muller só para que sufrisen e morresen”. Páx. 955.

O autor participa no blog colectivo do club de lectura ciència Bib. Les Corts Miquel Llongueras. Neste blog apareceu a primeira versión deste escrito.