Currently viewing the tag: "Ilustración científica"

que permite unha cámara dixital calquera, coma a miña. E de gozar tamén de poder identificar esta especie de bolboreta. Trátase de Pyronia bathseba. Xisbe, do blog Bolboretas galegas (fantástico, por certo) explica o significado do seu nome científico, mais non sei atopar o nome vulgar en galego.

pyroniabathsedaleilem

“Algúns escritores clásicos […] desaconsellaran o uso das ilustracións por entender que non podían substituír á realidade e que, coa súa verosimilitude dubidosa pero persuasiva, podían resultar directamente enganosas. O lince Johann Faber, nas achegas que el mesmo realizou ao “Hernández”, recoñeceu que “os pintores adoitan cometer erros garrafais” e citou un comentario que fai Plinio sobre o Asunto na súa Historia natural: “a pintura mesma é enganosa, pois as cores son moi numerosas, sobre todo ao remedar a natureza, aspecto este en que tamén deixa que desexar debido á diversa pericia dos copistas”.

Agora ben, como podían transmitirse os seres e obxectos descoñecidos senón mediante imaxes? As oportunidades de entaboar un contacto directo coas novidades e marabillas de lugares remotos eran moi limitadas: aínda que os obxectos propiamente devanditos levásense ao Vello Mundo, polo xeral gardábanse a recado en coleccións privadas.

[?] a difusión das Wunderkammern e máis o empeño por coleccionar e catalogar toda a natureza significaban que as ilustracións eran indispensables. Era máis habitual incentivalas e encomialas que tratalas con cautela. O botánico alemán Loenhart Fuchs escribiu en 1542 que “a natureza creouse de tal modo que podemos captalo todo mediante unha imaxe”. Aldrovandi consideraba que as ilustracións eran un elemento fundamental do seu proxecto enciclopédico; como di o historiador David Freeberg, os centenares de manuscritos seus que chegaron aos nosos días dan fe da súa ambición omnívora por consignar tódolo imaxinable en materia de historia natural e dos seus intentos de rexistralo por medios visuais.

Neste caso, tan importante era o debuxante como o naturalista; de feito, non sempre estaba clara a distinción entre un e outro. Os artistas que contrataban os príncipes e aristócratas para catalogar visualmente as súas coleccións, como o ilustrador flamenco Joris Hoefnagel, que serviu tanto na corte muniquesa do duque Alberto V de Baviera como na praguense de Rodolfo II, adoitaban crear imaxes de gran destreza artística e, ao mesmo tempo, dunha precisión científica impresionante. Nos catros elementos (1575-1582), a súa famosa obra en catro volumes, Hoefnagel describiu unha variedade enorme de seres vivos (sobre todo insectos, que ata entón se consideraban uns animais pequenos de máis para merecer un estudo atento). O flamenco asignou cada criatura a un dos catro elementos clásicos e, ao xeito dos libros de emblemas da época, acompañounas con textos na súa maioría extraídos de fontes bíblicas ou clásicas. Harriot tamén tiña intención de ilustrar a súa Relación breve e verdadeira cos debuxos de John White, un artista presente nas expedicións, pero a falta de recursos impediu incluír máis que uns poucos dos seus gravados.” (pág. 200-201)

Nota: O “Hernández” é o “Tesoro de las cosas medicinales de la Nueva España o la Historia de las plantas, animales y minerales mexicanos”. O seu primeiro volume imprímese no ano 1628.

BALL, Philip. Curiosidad: por qué todo nos interesa. (Curiosity: How Science Became Interested in Everything. 2013). Traducción de Víctor V. Úbeda. Madrid: Turner, 2013. 575 p.: il.; 22 cm. (Colección Noema). ISBN 9788415832096

“Charles Darwin era un prolífico escritor que publicou 16 libros, participando noutros 9, e era o autor de máis que 150 artigos e notas en publicacións periódicas. Na maioría destes libros e nalgúns dos escritos Darwin empregou ilustracións como un xeito eficaz de fortalecer as súas ideas. Aínda así, era, nas palabras do seu fillo Francis, medorento coas súas mans. Así, Darwin rodeouse dunha ampla lista de ilustradores e gravadores, entre os que se atopaban algúns do máis refinados da historia: John Gould, Benjamin W. Hawkins, George B. Sowerby Jr., Walter H. Fitch, Thomas W. Madeira, Joseph Wolf, entre outros. Nalgúns dos seus libros, Darwin era tamén asistido en tarefas ilustrativas por dous dos seus fillos, George e Francis. Co tempo, e dificultado polo feito que nalgunhas edicións as firmas dos artistas foron borradas, a autoría precisa de moitas ilustracións perdeuse. Co detallado estudo da bibliografía de Darwin, e grazas ao exame de moitas das súas cartas, móstrase aquí os nomes e uns poucos detalles biográficos dos máis que 25 ilustradores e gravadores que aparecen durante o traballo de Darwin.” [Tradución ao galego por Daniel Gonzalez Martin do extracto do artigo].

www.darwin-online-org.uk

Charles Darwin (1846). Geological observations on South America. Smith, Elder. London.

Corbera, J. La il·lustració a l’obra de Charles Darwin. L’Atzavara, 19: 27-44