Un paseo por “A praia dos afogados” [24] e [25]: Cemiterios

Fotografía 24: Cemiterio de Panxón. (20 de agosto de 2010). Fotografía de Daniel Gonzalez Martin

“– É bonito – comentara Estébez cando chegaban.
– Si, ademais fai un día precioso.
– Falo do cemiterio, é moi bonito.
– O cemiterio?
– Si, aquí todos o son. Non sei que teñen… Non sei se é a pedra cuberta de carriza, as cruces ou que, mais abofé que na miña terra non son así.”
Ollos de auga, p 93.

Fotografía 24: Cemiterio de Panxón. (20 de agosto de 2010). Fotografía de Daniel Gonzalez Martin

“ – Que bonitos son aquí os cemiterios – murmurou o aragonés, e Caldas asentiu. Non era a primeira vez que o seu axudante admiraba en voz alta os camposantos galegos.” A praia dos afogados, p 236.

Como non estar de acordo coa apreciación do bruto (cada vez un pouco menos) de Estévez? Os liques, a pedra… o ar engadiría eu. Sen atopar acordanzas dolorosas como pensa Caldas, teño que recoñecer que os cemiterios non me gustan demasiado. Por unha banda gústame o silencio destes lugares. Penso ademais que o silencio dos cemiterios é diferente á calma de outras paraxes. Por outra banda (e unha parvada, si) nos cemiterios malia estar so… hai alguén.

Eu nunca aturo moito rato nos cemiterios.

Villar, Domingo. Ollos de auga. Vigo: Galaxia, 2007. 240 p. 21 cm. (Literaria/ Galaxia: 233) ISBN 978-84-8288-927-6.

Villar, Domingo. A praia dos afogados. Vigo: Galaxia, 2009. 504 p. 21 cm. (Literaria/ Galaxia: 273) ISBN 978-84-9865-180-5.

‘Ollos de Auga’, de Domingo Villar

– Un lector convidado: Lluís Salvador –

A novela negra creou os seus propios modelos, e un dos perpetuados, ao meu xuízo erroneamente, é que era urbana. Tan urbana que só as grandes cidades podían ser escenario dunha boa novela negra, ao parecer sendo a teórica que só as grandes urbes (Nova York, Los Angeles, Londres, Madrid, Barcelona, etc) posuían ambientes variados e o bastante sórdidos e organizados como para proporcionar un bo escenario. En contraposición, existía unha novela negra de tipo rural, situada en cidades pequenas, polo xeral representadas coma pacíficas, tranquilas, case “durmidas”; nestes casos, o delito era invariablemente descrito como un elemento de distorsión presente aínda que desagradable, un feito que era preferible non ver ou descubrir, non fose caso que viñese turbar a ficción de tranquilidade. Cuestión de clixés

Con todo, nos últimos tempos, a actitude cambiou: as pequenas cidades teñen a súa ración de crimes violentos, e toda poboación mantén o seu equilibrio ecolóxico-criminal propio, a súa propia idiosincrasia. Camilleri e máis Mankell son os paradigmas deste cambio, que permite unha relación peculiar cos personaxes das súas novelas, máis persoais, máis encaixados nun ambiente propio e próximo aos seus concidadáns.

Domingo Villar, co seu inspector Leo Caldas, non explota por completo estas posibilidades, pero si que nos traslada a un Vigo que merece a súa propia historia policial e a unhas xentes que teñen un carácter tan notable como a sociedade siciliana, a do sur de Suecia, a escocesa ou os melting-pots estadounidenses, madrileños ou barceloneses.

Trátase dunha primeira novela, na cal Leo Caldas, acompañado do “mula sanchopancesca” Rafael Estévez, ten que enfrontarse á resolución do asasinato dun saxofonista de ollos moi claros, uns Ollos de Auga, no que parece un crime pasional realizado cunha crueldade excesiva e cun método estrambótico, pero que leva consigo máis enigmas do que parece.

Villar domina os modelos do xénero, e o resultado é máis que satisfactorio, aínda que algo tímido. Un pouco máis de presenza da poboación viguesa e o seu carácter será de agradecer en futuras entregas, pero a existencia destes modelos, un adecuado e fino sentido do humor e unha trama interesante son xa motivos como para que Villar sexa un autor que merece a pena seguir. Consideracións argumentais separadamente, o seu personaxe Leo caldas ten todos os números para converterse nun deses detectives que entran con peso e personalidade propia no imaxinario da novela criminal contemporánea. E, insisto, para unha primeira novela, non é cousa para nada desprezábel.

Franciso Ortiz tamén leu Ollos de auga.

Este escrito é a traducción ao galego de Daniel Gonzalez do texto que Lluís Salvador escribiu no seu blog Lecturas errantes.

Villar, Domingo. Ollos de auga. Vigo: Galaxia, 2007. 240 p. 21 cm. (Literaria/ Galaxia: 233) ISBN 978-84-8288-927-6.

Un paseo por “Ollos de auga” (10 e última)

RIMG1802puerto

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 22: Bar Puerto. 3 de agosto de 2009. “No Bar Puerto comíase sobre manteis de papel, aturando un ruido excesivo e, en moitas ocasións, en mesas compartidas […]” (p. 157) Este é outro dos lugares verídicos, xunto co “Elixio”, que aparece na novela. Aquí si que estiven en máis dunha ocasión, aínda que nunca atopei a Caldas. Gustoume moito o lugar, e tamén que a camareira deste Bar fose quen lle dera ao inspector a idea de novelar o caso que tiña entre mans.

RIMG1804puerto

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 23: 3 de agosto de 2009. Un exemplar do título fai un cameo neste percorrido de imaxes baseado na súa lectura. Nunha desta ocasións nas que visitei o Bar Puerto, levei comigo un exemplar da Biblioteca Nodal de Vigo que estaba a ler nas vacacións.

Despídome hoxe, con tristura, deste paseo por Ollos de auga. A idea foi nun principio unha curiosidade e con ela só tiña a intención de intercalar algunha imaxe entre os meus escritos sobre libros e lecturas. Quero saudar a todos aqueles que chegaron até este blogue seguindo a pista de Leo Caldas e que  seguramente gozaron da primeira novela de Domingo Villar tanto coma min. Até un vindeiro paseo por A praia dos afogados.
😉

Un paseo por “Ollos de auga” (9)

A lei de Lem - Daniel Gonzalez Martin

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 19: Monte do Calvario. 1 de agosto de 2009. “Deixaron a estación de ferrocarril á esquerda e continuaron ascendendo en caravana cara ao ben chamado calvario.” (p. 160). Gústame moito esta rúa desta zona de Vigo. As casas non son altas e a zona en xeral parece conservar dalgunha maneira o ar de como era antes de ser “engulido” pola cidade.

RIMG1751camelias

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 20: Rúa das Camelias. 1 de agosto de 2009. “É o rapaz que hoxe apareceu asasinado dun disparo na noca nese apartamento da avenida das Camelias.” (p. 207). Nesta rúa vivía Orestes Rial. É unha rúa importante e unha das vías dos vitrasa cara o centro da cidade. É tamén a zona da cidade  onde “vivo” cando visito Vigo.

RIMG2035

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 21: Gato no porto pesqueiro. 13 de agosto de 2009. Este gato non ten relación coa novela. Se non lembro mal, creo que Caldas non nomea ningún felino en ningún intre. Podería dicir que me inspirou a timidez e soidade que vexo no protagonista da novela… Pero a verdade é que me pareceu simpático e decidín que aparecería nesta serie de o mesmo dia que fixen a fotografía. Por que si, sen motivo algún.

Un paseo por “Ollos de auga” (8)

alameda

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 17: Feira do libro de Vigo. 20 de agosto de 2009 “Caldas viu, a través do cristal, as nais que falaban na Alameda” (p. 173). Nalgún intre desta serie de fotografías duns poucos escenarios de Ollos de auga recoñecín que visitar a cidade en verán tiña a contrapartida de atopar lugares pechados. Eu non vin as nais das que fala Caldas, pero si que atopei esta feira de libro antigo, que afortunadamente para min, faise no mes de vacacións. Sexa cal sexa a época do ano, Vigo sempre ten algunha cosa boa.

RIMG1603Alameda

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 18: Edificio Alameda. 20 de agosto de 2009. “Leo Caldas entrou no edificio da Alameda, saudou ao conserxe, subiu apresuradamente a escaleira e empurrou a porta do primeiro andar” (p. 171). Non o sei, pero eu diría que este é o edificio Alameda. Probas a favor desta suposición: a editorial do libro (Galaxia) esta na primeira planta e na porta principal do edificio: un E e máis un A ben grandes. Lóxico, non sí? 😉

Un paseo por “Ollos de auga” (7)

A lei de Lem - Daniel Gonzalez Martin

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 15: A Biblioteca nodal de Vigo. 11 de abril de 2009. “Descendeu polo empedrado deixando á dereita a biblioteca universitaria e a casa episcopal”. (p. 160). Esta biblioteca é outro gran lugar da cidade. Leo Caldas pasa ao seu carón esta vez, pero para mi é un los lugares onde proverme de lecturas cando estou en Vigo.

RIMG1763colon

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 16: Rúa Colón. 1 de agosto de 2009. “Subiron no coche pola rúa de Colón” (p. 160). Unha das rúas da cidade que leva até outras rúas tamén céntricas e importantes da zona. Subindo no sentido no que o fai Caldas pasamos por diante onde estaba hai tempo o bar “Teide”. Este bar é tamén escenario doutra novela viguesa: Sangue sobre a neve, de Manuel Forcadela. Foi ademais o primeiro post deste blogue.

Un paseo por “Ollos de auga” (6)

sirenoNoite

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 13: O Sereo de noite. 8 de agosto de 2009. “Cando o inspector Caldas saíu do Elixio pasaban das nove e media do serán. O sol puxérase, mais o día aínda conservaba luz (p. 103)”. A primeira vez que a vin case que non me fixo efecto ningún. Pero da indiferenza do principio pasei, co paso do tempo, á atracción inevitábel. Agora sempre que paso por esta praza non deixo de botarlle unha mirada, aínda que sexa axiña, a esta escultura. Hai un intre descubrín non só que o seu autor é o escultor e escritor Paco Leiro, senón que os nadadores da estación marítima tamén os fixo el. Se cadra Leo Caldas tamén bótalle unha ollada ao Sereo mentres espera cruzar un paso de peóns o un semáforo virar a verde.

RIMG1970elixio

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 14: O Elixio, pechado. 8 de agosto 2009. Pechado! O Elixio non é ficción, é un local que existe de verdade. Como xa dixen visitei Vigo en agosto e por este motivo moitas cousas atopeinas pechadas. Neste caso laméntoo especialmente. Neste lugar fácese o mellor polbo da cidade. Son un adicto a este manxar e quedeime coas ganas de probar a receita do Elixio. Da vindeira visita a cidade non pasa.

Un paseo por “Ollos de auga” (5)

Lapaman

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 11: Praia de Lapamán. 18 de agosto 2009. “Malia que non volvera dende neno, Leo Caldas recordaba nitidamente as árbores plantadas na orela da praia de Lapamán.” (p. 99). Coa lectura de Ollos de auga descubrín lugares que non coñecía. Un destes é esta praia, de augas mornas (se a comparamos con outras costas galegas), que esta en Bueu. Aquí Estévez ten un pequeno altercado coa fauna piscícola da zona. As secuelas deste encontro van traer consecuencias mais adiante no transcurso da historia.

0xeral

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 12: Hospital Xeral-Cíes. 3 de agosto 2009.  “Queren que lles facilite unha lista das persoas que teñen oa formol?” (p. 123). A perspectiva da fotografía non permite recoñecer que este hospital de paredes verdes é unha das torres da cidade. Non souben dende onde facer a fotografía e á final tiven que me quedar con esta.

Un paseo por “Ollos de auga” (4)

gamboa

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 9: Antigas portas da cidade. 1 de agosto de 2009. “Leo Caldas atravesou a rúa do Príncipe, cruzou a Porta do Sol, e pasou debaixo da arcada que noutro tempo fora unha das portas da cidade vella. (p. 103). Un pouco máis adiante no mesmo parágrafo atopamos a referencia á biblioteca. Isto fíxome pensar que a arcada pola que pasa Caldas é a arcada que aínda existe, a carón da praza Das Artes. Pero na rúa Gamboa semella estar a verdadeira (ou ao menos isto lin nun xornal) antiga porta da cidade. Non sei cal destas información é certa. A miña suposición é que debían existir diversas portas.

oGrial

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 10: Rúa de Gamboa número 5. 1 de agosto de 2009. “Tomou a canella que levaba á concatedral, foi en dirección oposta ao templo e baixou pola rúa de Gamboa. No número 5 estaba o Grial” (p.104). Unha das limitacións de visitar Vigo no verán: atopar todo pechado. Saber que hai realmente no número 5 desta rúa vai ter que esperar a outra visita. Nesta ocasión puiden engadir outra incidencia ás miñas vacacións: as obras.

Un paseo por “Ollos de auga” (3)

concello

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 7: Concello de Vigo. 7 de agosto de 2009. “O inspector regresaba da comisaría da policía municipal, no edificio do Concello, onde lle entregara ao oficial as follas coas queixas e o rosario de enderezos… […]” (p.45). O Concello mudou hai tempo do casco antigo a este edificio moderno, cadrado, e unhas das torres que destacan na liña do ceo da cidade. Na súa praza, nos dias da festas da cidade, pódese ver cine ao ar libre. Aloxa, efectivamente, as oficinas da Policía Municipal. Aquí reciben Caldas e máis Estévez as liortas do seu xefe.

Rua principe

Foto de Daniel Gonzalez Martin – A lei de Lem

Fotografía 8: Rúa do príncipe. 3 de agosto de 2009. “Caldas camiñaba polo empedrado da Rúa do Príncipe, xa sen rastro da actividade frenética dunhas horas atrás” (p.45). Sen dúbida a rúa mais transitada de Vigo, as “ramblas” da cidade: pallasos e músicos na rúa. A min gústame a vista do rio de persoas dende a praza das artes.