Boteille unha ollada ao blogue Por la boca muere el pez, que coñecín por medio da lectora corrente, e atopei varios temas interesantes. Do primeiro blogue collo a idea de “apuntes de lectura” que fago hoxe sobre o libro El médico, de Noah Gordon. A finalidade non é copiar simplemente este idea de Javier Armentia, a miña intención é salvagardar aquelas pasaxes que me pareceron máis interesantes, porque decidín “expurgar” o meu exemplar.
Non o fago con gusto, pero véxome na necesidade de facer espazo na miña biblioteca ás novidades recibidas no Nadal. Tamén ocorre que é un libro fácil de atopar nas bibliotecas da cidade. O exemplar que libero é unha edición de peto, cómoda e moi barata. Poderíao definir como o libro máis barato que teño, considerando o prezo cara ao número de páxinas. É unha boa cousa non ter que investir moitos cartos se xa te está ben unha edición sinxela. Até hai pouco era doado atopar só best-sellers en edición de peto, pero agora a oferta deste tipo de libro é moito maior. É de agradecer.
Non puiden evitar ler esta novela cun pouco de prexuízo cara á etiqueta de “best-seller”. Unhas poucas cousas do libro non me gustaron moito. A viaxe cara a Isfahan pareceume moi longa e unha lectura pesada. Nun principio, parecíame pouco críbel a situación que Rob puidese atopar en cada cidade por onde pasaba xente da súa mesma relixión. Teño que retractarme porque fun informado de que isto dábase desta forma e que está documentado. O que eu vía como un Philleas Fogg desta relixión é realmente un feito histórico. Malia todo, non me serviu para botar a sensación de estar vendo, como pasa nalgunhas películas, a marca dun automóbil ou dun reloxo moi preto e durante máis tempo da conta. Non me esperta simpatía o cariz de mercador que denotan algúns pasaxes da novela (”Tes valor; en caso contrario non te aventuraches tan lonxe para comerciar e mellorar a túa posición no mundo.” Páx. 399). Non me convenceu a historia do fillo ilexítimo co rei persa. Paréceme un recurso un pouco estrafalario, que fai a historia un pouco barroca.
Pero si gustáronme, e moito, aínda que chegar sexa lento porque aparece tarde na narración, as discusións sobre as limitacións das crenzas relixiosas na práctica médica e como se sitúan os personaxes que profesan credos diferentes (Rob e Hakim, por exemplo). Na chegada de Rob a Londres tamén hai diálogos moi interesantes con outros médicos que non teñen tantos coñecementos coma el.
Os meus apuntamentos de lectura corresponden principalmente a estas derradeiras páxinas deste libro que decidín despedir da miña biblioteca. Fágoo con auténtico sentimento de culpabilidade. De feito…. xa mo estou a repensar.
Cuberta do título
Gordon, Noah (2004) El médico (The physician. 1986) ´
Trad: Iris Menéndez. Barcelona: Ediciones B. 11 x 17.5 cm, 993 p.
(Byblos: 77; narrativa histórica: 2) ISBN-10: 84-666-1638-1.
“[...] Sentou nun enreixado baixo para contemplar aquela cidade tan estraña, onde todo era prohibido polo Corán e todo era obxecto de infracción. Permitíase a un home ter catro esposas, pero case todos parecían dispostos a arriscar a cabeza para ir á cama con outras mulleres, mentres que o Xa Alá fornicaba abertamente con quen lle viña en gana. Beber viño estaba proscrito polo Profeta e era pecado, pero había fame nacional de viño, unha gran porcentaxe da xente bebía en exceso e o Xa posuía unha ancha bodega de finísimos caldos. “Páx. 554.
“Non é Alá (grande e poderoso sexa!) O deseñador máis intelixente que haxa, Dhimmis? Non construíu El aos seus segundo unha estrutura extraordinaria? “Páx. 596.
“-É como ser elixido. Como si Deus dixese <> Non é unha cousa que eu desexase, senón algo que me buscou. [...]
- Non consideras unha blasfemia pretender que che corresponde corrixir os erros de Deus?
-Non, non. -dixo el suavemente-. Un bo médico só é o seu instrumento. “Páx. 646-647.
“-Se es axudante de Deus e corrixes os seus erros, por que non podes salvar?
- Porque non sei bastante. “Páx. 648.
“A cirurxía propiamente dita é satisfactoria pero vémonos obrigados a operar unicamente o exterior do saco de pel. O interior do corpo é un misterio ditaminado en libros de hai máis de mil anos. Non sabemos case nada do interior do corpo humano.
-Así ten que ser-[...] Cristiáns, xudeus e musulmáns coinciden en que é pecado profanar a forma humana.
- Eu non falo de profanación senón de cirurxía, de disección. Os antigos non limitaban os seus coñecementos científicos con admonicións sobre o pecado, e o pouco que sabemos remóntase aos gregos primitivos, que tiñan liberado para abrir o corpo e estudar. [...] A súa brillantez alumeou toda a medicina, pero despois o mundo caeu na escuridade “Páx. 705.
“-Non ten ningún sentido. Trátase dun mandamento ditado pola ignorancia.
- Non che permito dicir que a palabra de Deus é ignorancia!
-Non estou falando da palabra de Deus, senón da interpretación que fai o home da palabra de Deus. Isto é o que mantivo no mundo a ignorancia e a escuridade ao longo de mil anos. “Páx. 750
“-Pero se puideses abocarte ao centro da Terra, faríalo?
- ¡Naturalmente!
-Con todo podes abocarte ao interior do corpo humano e non o fas. “Páx. 822
“[...] Tes que practicar a cura das enfermidades dentro das regras da relixión e da vontade xeral dos homes. Se non o fas, o seu poder destruirache -concluíu o mestre. “Páx. 823.
“[...] Non tiñan a vantaxe dun sol Divos forte que os prohibise profanar a obra da súa creación. Contaban cun grupo de fodedores, este puñado de deuses e deusas débiles e busca-razóns. -O bibliotecario chuspiu entón de dátiles na súa palma cóncava e sorriu docemente-. Podían disecar porque, á fin e ao cabo, só eran bárbaros, Hakim. “Páx. 841.
“- [...] Saberedes que as interioridades do porco son idénticas ás do home. Algunha vez observastes un apéndice rosa ao cego do porco?
- [...]
-Interiormente o porco parece igual ao home [...] pero hai diferenzas sutís. Unha delas é este pequeno apéndice ao cego humano “Páx. 940.
“- Que foi o voso modelo?
-Un home ao que lle abriron o ventre.
-Entón só vistes un destes apéndices-terzou Hunne-. E sen dúbida a voz omnipotente que vos deu a coñecer a vosa vocación tamén vos dixo que a pequena verme rosa ás tripas é universal “Páx. 941.
“-Respondería que na súa sabedoría Deus permitiume ser guaridor porque El non creou ao home e á muller só para que sufrisen e morresen”. Páx. 955.
O autor participa no blog colectivo do club de lectura ciència Bib. Les Corts Miquel Llongueras. Neste blog apareceu a primeira versión deste escrito.
